Yatay Geçişte Tercih İndirimi Var Mı? (Bence Var, Ama Kimse Söylemedi!)
İzmir’de bir öğleden sonra, kahvemi içip bir yandan işimi yaparken birden arkadaşım Mete bana mesaj attı: “Yatay geçişte tercih indirimi var mı?” Hemen cevap verdim: “Tabii var, sen geçiş yapacak mısın?!” O anda birden bu soruya dair hafızamda oluşan karmaşık duygulara dalmaya başladım. Yani, evet, yatay geçiş diye bir şey var, ama tercih indirimi? İndirimin ne olduğunu anlamadım, çünkü üniversite yıllarında daha çok “geçiş” kelimesiyle tanışmıştım, “indirim” ile değil. “Geçiş” deyince aklıma sadece arada kaybolmuş, yanlış yapmış bir sürü öğrenci geliyor. Neyse, dedim, biraz araştırıp bu konuya eğileyim. Madem bu kadar soruluyor, artık net bir cevap verebilirim.
Yatay Geçiş: Nedir Bu Geçiş İşi?
Öncelikle, yatay geçişin ne olduğuna bir bakalım. Yatay geçiş, aslında çok basit bir şey: Bir üniversitede okurken, aynı bölüme başka bir üniversiteden veya aynı üniversitenin başka bir fakültesinden geçiş yapabilme olayı. Hani “Üniversiteyi değiştirmek” desek belki kafa karıştırıcı olacak, ama “bölüm değiştirmek” desek işin mantığı biraz daha netleşiyor. Kısacası, ilk yılını ya da iki yılını bir üniversitede okuduktan sonra, başka bir okulda aynı bölüme yerleşme durumu. İşte bu yatay geçiş.
Tabii, yatay geçişe başvurmak için önce biraz uğraşmak gerekiyor. İstediğin bölüme, istediğin okula geçebilmek için belli bir not ortalamanı tutturman, başvuru tarihlerini kaçırmaman ve tabii ki bazen şansın olması lazım. Bazen birinciliği kaçırmak gibi, bazen de hayatın başka dersleri gibi…
Tercih İndirimi: Hayal Mı Gerçek Mi?
Şimdi asıl meseleye gelelim: “Yatay geçişte tercih indirimi var mı?” Kafada deli bir soru işareti. İndirimin ne olduğunu birazcık düşündüm ve işin içine biraz mizah da katmak istedim. “Tercih indirimi ne ya?” dedim kendi kendime, “Yani okula kaydolurken, ‘Şu kadar indirim var, 20 TL daha ucuz, gel bakalım!’ mı diyecekler?!” Tabii, üniversite eğitimi indirimli satış gibi bir şey değil. Keşke öyle olsa da, her yerin önü ‘son dakika fırsatları’yla dolsa. “Bugün son gün! Bir tıkla geçiş yapın, %20 indirimli yatay geçiş fırsatı!”
Gerçek şu ki, yatay geçişte aslında “tercih indirimi” gibi bir kavram yok. Ama bu kelime, belki de kendi içinde farklı anlamlar taşıyor. Yani, bir şekilde geçiş yaparken avantaj sağlayan bazı durumlar olabilir. Örneğin, bazı okullar, önceki not ortalamanıza göre değerlendirme yapar, bazen de başvuru sayısına göre fırsatlar sunar. Bu durumda, aslında bir anlamda “indirim” değil de, daha çok “avantajlı bir durum”dan bahsediyoruz. Yani, bazı üniversiteler sizin önceki başarılarınıza göre daha avantajlı bir yerleştirme sunabiliyor. Ama bunu “indirim” olarak kabul edebilir miyiz? Zor!
Biraz Espri, Biraz Gerçek
Hadi ama, kendi deneyimimden de bahsedeyim. Bir arkadaşım bir zamanlar “yatay geçiş” yapmak istedi. Ama başvuru yaparken, “Bunu yapabilmek için sanki bir indirim kuponu varmış gibi” düşündü. “Bursa’dan İstanbul’a geçerken bana %30 indirim tanınır mı?” diye düşündü, tabii bu hiç olmadı. Sonuçta, yatay geçişte, tam olarak ne kadar avantaj sağlanacağı, her okulun kendi politikasına göre değişiyor. Ama bazı durumlarda, öğrenciye “daha kolay bir geçiş” şansı tanınabilir. Ama “indirim” demek, belki de doğru bir tabir değil.
Bu noktada şöyle bir iç sesim devreye giriyor: “Buna bir cevap ver ama biraz da komik olsun, çünkü zaten ‘tercih indirimi’ çok gerçekçi bir kavram değil. Neyse, yine de insanlar soruyor, herhalde.” Gerçekten de bu kadar yaygın bir soru olmasına şaşırdım. Çünkü çoğu kişi yatay geçişte “indirim” bekliyor, ancak gerçek şu ki, bazı okulların yatay geçiş için uyguladığı koşullar biraz daha katı ve daha fazla rekabetle karşı karşıyasınız.
Sonuç: Yatay Geçişte İndirimsiz Bir Geçiş!
Sonuç olarak, yatay geçişte tercih indirimi diye bir şey yok. Ama bu, demek değil ki bazı okullar veya bazı durumlar öğrencilere daha avantajlı geçiş fırsatları sunmuyor. Fakat unutmayın, bu tür fırsatlar indirim gibi bir şey değil. Sadece daha önceki başarınız, çabanız ve şansınızla şekillenen avantajlar.
Yani, yatay geçiş yapmak isteyen biri, aslında kendi başına bir ‘fırsat’ yaratmaya çalışıyor. Bu fırsatlar da tamamen sizin elinizde! Kendinizi iyi bir aday olarak sunabilirseniz, o zaman “tercih indirimi” falan gerekmez, çünkü zaten geçişi kazandığınızda, kendinizi daha iyi bir yerde bulmuş olursunuz. Şimdi birini bulursam, yine “Yatay geçişte tercih indirimi var mı?” diye sorarsa, yüzümdeki gülümseme için bolca sabır diliyorum.